مراســم بعدی

سخنان حضرت زینب (س) در ورود به کوفه

تاریخ انتشار: آبان ۱۷, ۱۳۹۳

خطبه زینب‌ بنت علی بن أبی طالب بحضره اهل الکوفه فی ذلک الیوم تقریعا لهم و تأنیبا

عَنْ حِذْیَمِ بْنِ شَرِیکٍ الْأَسَدِیِّ قَالَ‌: لَمَّا أَتَى عَلِیُّ بْنُ الْحُسَیْنِ زین‌العابدین بِالنِّسْوَهِ مِنْ کَرْبَلَاءَ وَ کَانَ مَرِیضاً وَ إِذَا نِسَاءُ اهل الْکُوفَهِ یَنْتَدِبْنَ مُشَقَّقَاتِ الْجُیُوبِ وَ الرِّجَالُ مَعَهُنَّ یَبْکُونَ

فَقَالَ زین‌العابدین ع بِصَوْتٍ ضَئِیلٍ وَ قَدْ نَهَکَتْهُ الْعِلَّهُ إِنَّ هَؤُلَاءِ یَبْکُونَ عَلَیْنَا فَمَنْ قَتَلَنَا غَیْرَهُمْ؟ فَأَوْمَتْ زَیْنَبُ بِنْتُ عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ ع إِلَى النَّاسِ بِالسُّکُوتِ قَالَ حِذْیَمٌ الْأَسَدِیُّ لَمْ أَرَ وَ الله خَفِرَهً

قَطُّ أَنْطَقَ مِنْهَا کَأَنَّهَا تَنْطِقُ وَ تُفْرِغُ عَلَى لِسَانِ عَلِیٍّ ع وَ قَدْ أَشَارَتْ إِلَى النَّاسِ بِأَنْ أَنْصِتُوا فَارْتَدَّتِ الْأَنْفَاسُ وَ سَکَنَتِ الْأَجْرَاسُ ثُمَّ قَالَتْ بَعْدَ حَمْدِ الله تَعَالَى وَ الصَّلَاهِ عَلَى رَسُولِهِ ص أَمَّا بَعْدُ یَا

اهل الْکُوفَهِ یَا اهل الْخَتْلِ وَ الْغَدْرِ وَ الْخَذْلِ أَلَا فَلَا رَقَأَتِ الْعَبْرَهُ وَ لَا هَدَأَتِ الزَّفْرَهُ إِنَّمَا مَثَلُکُمْ کَمَثَلِ الَّتِی‌ نَقَضَتْ غَزْلَها مِنْ بَعْدِ قُوَّهٍ أَنْکاثاً تَتَّخِذُونَ أَیْمانَکُمْ دَخَلًا بَیْنَکُمْ‌- هَلْ فِیکُمْ إِلَّا الصَّلَفُ وَ

الْعُجْبُ وَ الشَّنَفُ وَ الْکَذِبُ وَ مَلَقُ الْإِمَاءِ وَ غَمْزُ الْأَعْدَاءِ أَوْ کَمَرْعًى عَلَى دِمْنَهٍ أَوْ کَفِضَّهٍ عَلَى مَلْحُودَهٍ أَلَا بِئْسَ مَا قَدَّمَتْ لَکُمْ أَنْفُسُکُمْ أَنْ سَخِطَ الله عَلَیْکُمْ وَ فِی الْعَذَابِ أَنْتُمْ خَالِدُونَ أَ تَبْکُونَ

أَخِی أَجَلْ وَ الله فَابْکُوا فَإِنَّکُمْ أَحْرَى بِالْبُکَاءِ فَابْکُوا کَثِیراً وَ اضْحَکُوا قَلِیلًا فَقَدْ أَبْلَیْتُمْ بِعَارِهَا وَ مَنَیْتُمْ بِشَنَارِهَا وَ لَنْ تَرْحَضُوهَا أَبَداً وَ أَنَّى تَرْحَضُونَ قُتِلَ سَلِیلُ خَاتَمِ النُّبُوَّهِ وَ مَعْدِنِ الرِّسَالَهِ وَ سَیِّدُ

شَبَابِ اهل الْجَنَّهِ وَ مَلَاذُ حَرْبِکُمْ وَ مَعَاذُ حِزْبِکُمْ وَ مَقَرُّ سِلْمِکُمْ وَ آسِی کَلْمِکُمْ وَ مَفْزَعُ نَازِلَتِکُمْ وَ الْمَرْجِعُ إِلَیْهِ عِنْدَ مُقَاتَلَتِکُمْ- وَ مَدَرَهُ حُجَجِکُمْ وَ مَنَارُ مَحَجَّتِکُمْ أَلَا سَاءَ مَا قَدَّمَتْ لَکُمْ أَنْفُسُکُمْ وَ

سَاءَ مَا تَزِرُونَ لِیَوْمِ بَعْثِکُمُ فَتَعْساً تَعْساً وَ نَکْساً نَکْساً لَقَدْ خَابَ السَّعْیُ وَ تَبَّتِ الْأَیْدِی وَ خَسِرَتِ الصَّفْقَهُ وَ بُؤْتُمْ‌ بِغَضَبٍ مِنَ الله* وَ ضُرِبَتْ عَلَیْکُمُ الذِّلَّهُ وَ الْمَسْکَنَهُ أَ تَدْرُونَ وَیْلَکُمْ أَیَّ کَبِدٍ لِمُحَمَّدٍ

ص فَرَثْتُمْ وَ أَیَّ عَهْدٍ نَکَثْتُمْ وَ أَیَّ کَرِیمَهٍ لَهُ أَبْرَزْتُمْ وَ أَیَّ حُرْمَهٍ لَهُ هَتَکْتُمْ وَ أَیَّ دَمٍ لَهُ سَفَکْتُمْ‌ لَقَدْ جِئْتُمْ شَیْئاً إِدًّا تَکادُ السَّماواتُ یَتَفَطَّرْنَ مِنْهُ وَ تَنْشَقُّ الْأَرْضُ‌

وَ تَخِرُّ الْجِبالُ هَدًّا لَقَدْ جِئْتُمْ بِهَا شَوْهَاءَ صَلْعَاءَ عَنْقَاءَ سَوْدَاءَ فَقْمَاءَ خَرْقَاءَ کَطِلَاعِ الْأَرْضِ أَوْ مِلْ‌ءِ السَّمَاءِ أَ فَعَجِبْتُمْ أَنْ تُمْطِرَ السَّمَاءُ دَماً وَ لَعَذابُ الْآخِرَهِ أَخْزى‌ وَ هُمْ لا یُنْصَرُونَ‌- فَلَا یَسْتَخِفَّنَّکُمُ

الْمَهَلُ فَإِنَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لَا یَحْفِزُهُ الْبِدَارُ وَ لَا یُخْشَى عَلَیْهِ فَوْتُ النَّارِ کَلَّا إِنَّ رَبَّکَ‌ لَنَا وَ لَهُمْ‌ لَبِالْمِرْصادِ ثُمَّ أَنْشَأَتْ تَقُولُ

مَا ذَا تَقُولُونَ إِذْ قَالَ النَّبِیُّ لَکُمْ‌ مَا ذَا صَنَعْتُمْ وَ أَنْتُمْ آخِرُ الْأُمَمِ‌

بِأَهْلِ بَیْتِی وَ أَوْلَادِی وَ تَکْرِمَتِی‌ مِنْهُمْ أُسَارَى وَ مِنْهُمْ ضُرِّجُوا بِدَمٍ‌

مَا کَانَ ذَاکَ جَزَائِی إِذْ نَصَحْتُ لَکُمْ‌ أَنْ تَخْلُفُونِی بِسُوءٍ فِی ذَوِی رَحِمِی‌

إِنِّی لَأَخْشَى عَلَیْکُمْ أَنْ یَحُلَّ بِکُمْ‌ مِثْلُ الْعَذَابِ الَّذِی أَوْدَى عَلَى إِرَمٍ‌

ثُمَّ وَلَّتْ عَنْهُمْ- قَالَ حِذْیَمٌ فَرَأَیْتُ النَّاسَ حَیَارَى قَدْ رَدُّوا أَیْدِیَهُمْ فِی أَفْوَاهِهِمْ فَالْتَفَتَ إِلَیَّ شَیْخٌ فِی جَانِبِی یَبْکِی وَ قَدِ اخْضَلَّتْ لِحْیَتُهُ بِالْبُکَاءِ وَ یَدُهُ مَرْفُوعَهٌ إِلَى السَّمَاءِ وَ هُوَ یَقُولُ بِأَبِی وَ أُمِّی

کُهُولُهُمْ خَیْرُ کُهُولٍ وَ نِسَاؤُهُمْ خَیْرُ نِسَاءٍ وَ شَبَابُهُمْ خَیْرُ شَبَابٍ وَ نَسْلُهُمْ نَسْلٌ کَرِیمٌ وَ فَضْلُهُمْ فَضْلٌ عَظِیمٌ ثُمَّ أَنْشَدَ

کُهُولُکُمْ خَیْرُ الْکُهُولِ وَ نَسْلُکُمْ‌ إِذَا عُدَّ نَسْلٌ لَا یَبُورُ وَ لَا یَخْزَى‌

فَقَالَ عَلِیُّ بْنُ الْحُسَیْنِ یَا عَمَّهِ اسْکُتِی فَفِی الْبَاقِی مِنَ الْمَاضِی اعْتِبَارٌ وَ أَنْتِ بحمدالله عَالِمَهٌ غَیْرُ مُعَلَّمَهٍ فَهِمَهٌ غَیْرُ مُفَهَّمَهٍ إِنَّ الْبُکَاءَ وَ الْحَنِینَ لَا یَرُدَّانِ مَنْ قَدْ أَبَادَهُ الدَّهْرُ فَسَکَتَتْ- ثُمَّ نَزَلَ ع

وَ ضَرَبَ فُسْطَاطَهُ وَ أَنْزَلَ نِسَاءَهُ وَ دَخَلَ الْفُسْطَاط۱

از حذیم بن شریک اسدىّ روایت شده است که چون علی بن حسین -علیهماالسلام- را با زنان از کربلا آوردند زنان اهل کوفه را دیدند زارى کنان و گریبان چاک زده و مردان هم با آنان

مى‌گریستند، زین‌العابدین -علیه‌السلام- بیمار بود و از بیمارى ناتوان پس به آوازى ضعیف و آهسته گفت: اینان بر ما گریه مى‌کنند پس ما را که کشت؟! آنگاه زینب دخت علی –

علیهماالسلام- سوى مردم اشارت کرد که خاموش باشید.
حذیم گوید: هرگز بانویى پرده‌نشین گویاتر از وى ندیدم، گویى بر زبان علی -علیه‌السلام- سخن مى‌راند و مردم را اشارت به سکوت فرمود، دم‌ها فروبسته شد و هر زنگى از بانگ

بایستاد، آنگاه پس از حمد و ثناى الهى و صلوات بر رسول خدا -صلی‌الله علیه و اله- فرمود: امّا بعد، اى مردم کوفه، اى گروه دغا و دغل و بى‌غیرت، اشکتان خشک نشود و ناله‌تان آرام

نگیرد، مثل شما مثل آن زن است که رشته خود را پس از محکم تافتن و ریستن باز تارتار مى‌کرد، سوگندهایتان را دست‌آویز فساد کرده‌اید، چه دارید مگر لاف زدن و نازش و دشمنى و

دروغ و مانند کنیزان چاپلوسى نمودن و چون دشمنان سخن- چینى کردن یا چون سبزه‌اى بر پهن روییده‌اید و گچى که روى قبر بدان اندوده‌، براى خود بد توشه‌اى فرستادید که خداى را بر

شما به خشم آورد و در عذاب جاودان مانید، آیا براى برادرم مى‌گریید، آرى بگریید که شایسته گریستنید، بسیار بگریید و اندک بخندید که عار آن شما را گرفت و ننگ آن بر شما آمد ننگى

که هرگز از خویشتن نتوانید شست و چگونه از خود بشویید این ننگ را که فرزند خاتم انبیاء؛ معدن رسالت و سیّد جوانان اهل بهشت را کشتید آنکه در جنگ سنگر شما و تنها حزب و

دسته شما بود و در صلح موجب آرامش دل شما و مرهم زخم شما و در سختى‌ها التجاى شما بود و در محاربات مرجع شما او بود، بد است آنچه پیش فرستادید براى خویش و بد است

آن بار گناهى که بر دوش خود گرفتید براى روز رستاخیز خود، نابودى باد شما را نابودى و سرنگونى باد سرنگونى، کوشش شما به نومیدی انجامید و دست‌ها بریده شد و سودا زیان کرد

و خشم پروردگار را براى خود خریدید و خوارى و بیچارگى شما را حتم باشد. مى‌دانید چه جگرى از رسول خدا شکافتید و چه پیمانى شکستید و چه پردگی او را از پرده بیرون کشیدید و

چه حرمتى از وى بدریدید و چه خونى ریختید؟! کارى شگفت آوردید که نزدیک است از هول آن آسمان‌ها فروریزد و زمین بشکافد و کوه‌ها متلاشى شود و از هم بپاشد، مصیبتى است

دشوار و بزرگ و بد و کج و پیچیده و شوم که راه چاره در آن بسته در عظمت به پر بودن زمین و آسمان است، آیا شگفت آورید اگر آسمان خون ببارد و عذاب آخرت خوارکننده تر است و

هیچ یارى نشوند، پس تأخیر و مهلت شما را چیره نکند که خداى تعالى از شتاب و عجله منزّه است و از فوت خونى نمى‌ترسد و او در کمینگاه ما و شما است آنگاه این اشعار از انشاى

خود فرمود که: چه خواهید گفت هنگامى که پیغمبر -صلی‌الله علیه و اله- با شما گوید: این چه کاری است که کردید- و شما که آخرین امّت هستید؟! به خانواده و فرزندان و عزیزان من؛

بعضى اسیرند و بعضى آغشته به خون، پاداش من که نیک‌خواه شما بودم این نبود که با خویشانم پس از من بدى کنید، من مى‌ترسم عذابى بر شما نازل شود مانند آن عذاب که قوم ارم

را هلاک کرد. پس از آن‌ها روى بگردانید.

حذیم گفت: مردم را حیران دیدم و دست‌ها به دندان مى‌گزیدند، پیرمردى در کنار من بود مى‌گریست و ریشش از اشک‌تر شده بود و دست سوى آسمان برداشته مى‌گفت: پدر و مادرم

فدایشان؛ سالخوردگان ایشان بهترین سالخوردگان‌اند و جوانان آنان بهترین جوانان و زنان ایشان بهترین زنان و نسل آن‌ها والاتر از همه و فضل آن‌ها بالاتر و این اشعار سرود:

پیرانشان بهترین سالخوردگان‌اند و نسل اینان اگر شمار شود عارى از هر تباهى و خوارى است.

پس علی بن الحسین علیهماالسلام فرمود: اى عمّه خاموش باش، باقى ماندگان باید از گذشتگان عبرت گیرند و تو بحمدالله ناخوانده دانائى و نیاموخته خردمند و گریه و ناله رفتگان را باز

نمى‌گرداند. پس آن بانوى بزرگوار ساکت شد. سپس آن حضرت از مرکب فرود آمد و چادرى زدند، او زنان را فرود آورده و داخل چادر شد.۲

باز نویسی: سید محمد بنایی

پی نوشت:
___________________________

۱٫ الإحتجاج على اهل اللجاج ج‌۲ ص: ۳۰۳-۳۰۵

۲٫ احتجاج-ترجمه جعفرى ج‌۲ ص: ۱۰۷-۱۱۱

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.